30 marca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Zero Waste – inicjatywa, która zwraca uwagę na problem marnowania zasobów i potrzebę bardziej odpowiedzialnego podejścia do konsumpcji. W gastronomii temat ten ma szczególne znaczenie, ponieważ to właśnie kuchnia jest miejscem, w którym decyzje dotyczące produktu, sezonowości i techniki przygotowania bezpośrednio przekładają się na skalę odpadów. W restauracji NUTA, wyróżnionej trzykrotnie gwiazdką Michelin, filozofia odpowiedzialnego gotowania jest naturalnym elementem codziennej pracy zespołu. Jak podkreśla chef Andrea Camastra, ograniczanie odpadów w gastronomii nie powinno być jedynie trendem czy marketingowym hasłem, lecz wynikać z szacunku do produktu i świadomości procesów zachodzących w kuchni.
– Każdy produkt, który trafia do restauracji, jest efektem pracy wielu ludzi i procesów natury. Rolą szefa kuchni jest wykorzystanie go w możliwie najpełniejszy sposób. Zero waste nie jest ograniczeniem kreatywności – przeciwnie, bardzo często ją pobudza – mówi Andrea Camastra.
SZACUNEK DO PRODUKTU ZACZYNA SIĘ PRZED GOTOWANIEM
Podejście zero waste zaczyna się długo przed momentem przygotowania potrawy. Kluczowe znaczenie ma planowanie menu, odpowiednie zarządzanie produktami oraz wykorzystywanie ich w różnych formach. W fine diningu oznacza to nie tylko wysoką jakość składników, lecz także maksymalne wykorzystanie ich potencjału. Resztki warzyw mogą stać się bazą do intensywnych wywarów, skórki cytrusów – elementem aromatycznych ekstraktów, a nadwyżki pieczywa – składnikiem nowych tekstur czy fermentacji.
– Kuchnia nowoczesna opiera się na wiedzy i precyzji. Jeśli dobrze rozumiemy produkt, możemy wykorzystać go niemal w całości. Często to właśnie te mniej oczywiste elementy – liście, łodygi czy skórki – niosą ze sobą bardzo interesujące aromaty – podkreśla Camastra.
W Nucie, która w marcu jako jedna z trzech restauracji w Polsce i jedyna w Warszawie otrzymała 4 czapki (toques) w prestiżowym przewodniku Gault&Millau, wszystko, co pozostaje, jest wykorzystane w sposób niezwykle kreatywny.
– Ości jesiotra są pieczone, następnie wędzone i na ich bazie powstaje aromatyczny sos. Z kolei te części sandacza, które nie wejdą w skład dania głównego, przerabiane są na kabanosy z ‘Ndują i serwowane z rybą po grecku – opowiada sous chef Filip Niewiatowski.
ZERO WASTE W PRAKTYCE – PIĘĆ ZASAD CHEFA CAMASTRY
Z okazji Międzynarodowego Dnia Zero Odpadów chef NUTY dzieli się kilkoma zasadami, które można zastosować również w domowej kuchni:
- Planuj posiłki
Najprostszym sposobem na ograniczenie marnowania jedzenia jest planowanie zakupów i posiłków. Dzięki temu kupujemy tylko tyle, ile rzeczywiście jesteśmy w stanie wykorzystać. - Wykorzystuj produkt w całości
Liście kalafiora, łodygi brokułów czy zielone części pora często trafiają do kosza, choć mogą być bazą do zup, pesto lub wywarów. - Wykorzystuj nadwyżki kreatywnie
Pieczywo z poprzedniego dnia sprawdzi się jako grzanki lub baza do deserów, a dojrzałe owoce mogą stać się idealnym składnikiem placków, ciast, kompotów czy konfitur. - Fermentuj i kiś
Fermentacja to jedna z najstarszych metod konserwacji żywności. Kiszonki nie tylko wydłużają trwałość produktów, ale także wzbogacają smak potraw. - Szanuj sezonowość
Produkty spożywane w naturalnym sezonie są nie tylko smaczniejsze, ale także łatwiejsze do wykorzystania w całości i bez nadmiernego przetwarzania.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ JAKO ELEMENT NOWOCZESNEJ GASTRONOMII
Współczesna gastronomia coraz częściej postrzega odpowiedzialność środowiskową jako integralny element swojej działalności. Restauracje fine diningowe, które pracują z produktami najwyższej jakości, szczególnie mocno podkreślają potrzebę świadomego gospodarowania zasobami. W NUCIE dbałość o produkt idzie w parze z kreatywnością i nowoczesnymi technikami kulinarnymi. Dzięki temu możliwe jest nie tylko ograniczenie odpadów, ale także odkrywanie nowych smaków i struktur.
– Kuchnia przyszłości będzie coraz bardziej świadoma. Będzie opierać się na wiedzy, technologii i odpowiedzialności. Zero waste to nie moda – to naturalny kierunek rozwoju gastronomii – podsumowuje Andrea Camastra.
